W mediach społecznościowych pojawiły się wpisy sugerujące, że Szwajcaria kończy “szwajcarskie wakacje” i zamierza odsyłać Ukraińców z kilku zachodnich obwodów z powrotem do kraju. W postach można przeczytać, że osoby te “nie będą już otrzymywać statusu uchodźcy i mają wracać tam skąd przybyli”.
Te wpisy szybko zaczęli zdobywać popularność, szczególnie w grupach o antyukraińskim charakterze. Sprawdzamy, co naprawdę zdecydował rząd Szwajcarii?
Analiza w pigułce
- Od 1 listopada 2025 roku Szwajcaria wprowadza nowe zasady przyznawania Statusu S (formy ochrony dla uchodźców z Ukrainy).
- Rząd uznał część zachodnich obwodów Ukrainy za regiony, do których powrót może być możliwy i bezpieczny.
- Zmiana dotyczy nowych wniosków o Status S (osoby, które mają go obecnie, nie stracą go przynajmniej do marca 2027).
- Wbrew viralowym postom, nie ma decyzji o masowym odsyłaniu Ukraińców, a każde zgłoszenie będzie rozpatrywane indywidualnie.
- W przypadku odmowy Statusu S możliwe jest złożenie wniosku o azyl lub uzyskanie tzw. tymczasowego przyjęcia, jeśli powrót byłby zbyt niebezpieczny.
Co twierdzi post?
W poście czytamy, że szwajcarski rząd:
- uznał, że powrót Ukraińców do obwodów zachodnich jest “możliwy i bezpieczny”
- nie będzie przyznawać statusu uchodźcy osobom pochodzącym z tych regionów
- osoby te “mają wracać tam skąd przybyli”
Co naprawdę ogłosił rząd Szwajcarii?
Do sprawy odnoszą się oficjalne dokumenty i komunikaty State Secretariat for Migration (SEM) (odpowiednika polskiego Urzędu ds. Cudzoziemców). https://www.sem.admin.ch/sem/en/home/asyl/ukraine/regelung.html
Rząd i parlament Szwajcarii uznały, że przy obecnej sytuacji bezpieczeństwa nie ma warunków, by automatycznie przyznawać ochronę wszystkim Ukraińcom. Tylko tym z regionów, gdzie dalszy pobyt lub powrót do domu jest realnie niebezpieczny.
Zgodnie z informacją SEM, od 1 listopada 2025 roku wnioski o przyznanie statusu ochronnego S będą oceniane z uwzględnieniem ostatniego miejsca zamieszkania wnioskodawcy na Ukrainie. Oznacza to, że Szwajcaria zacznie rozróżniać regiony Ukrainy pod kątem bezpieczeństwa. https://www.sem.admin.ch/sem/en/home/asyl/ukraine/regelung.html
Które miasta uznano za bezpieczniejsze?
Wołyń
Równe
Lwów
Tarnopol
Zakarpacie
Iwano-Frankiwsk
Czerniowce
To dokładnie te same obwody, o których wspomina viralowy post.
Kogo dotyczą nowe zasady?
Wbrew temu, co sugeruje post – nie wszystkich Ukraińców przebywających w Szwajcarii. Dotyczą tylko nowych wniosków o Status S. SEM podkreśla, że regulacja dotyczy nowych wniosków o Status S. Osoby, które już mają Status S, nie tracą go z powodu pochodzenia z tych regionów. https://www.sem.admin.ch/sem/en/home/asyl/ukraine/regelung.html
W razie odrzucenia wniosku o Status S z uwagi na region, możliwe jest wydanie tzw. “removal order” (polecenia opuszczenia kraju). Jednak jeśli powrót do Ukrainy jest niemożliwy lub niebezpieczny w konkretnym przypadku możliwe jest przyznanie tymczasowego przyjęcia (temporary admission). To znaczy powrót nie zostanie wymuszony, jeśli ktoś ma sytuację osobistą, zdrowotną, rodzinną, prawną. https://uatv.ua/en/switzerland-extends-temporary-protection-for-ukrainians-until-march-2027/
Po co Szwajcaria wprowadza zmiany?
Szwajcarski parlament przyjął w 2024 roku wniosek tzw. motion (ruch/uchwałę), autorstwa posłanki Esther Friedli, by rozróżniać regiony Ukrainy przy ocenie wniosków o Status S. https://euromaidanpress.com/2025/10/08/switzerland-to-limit-protection-status-for-ukrainians-from-seven-western-oblasts/
Rząd tłumaczy, że ma to na celu “skoncentrowanie ochrony na osobach, które rzeczywiście pochodzą z obszarów objętych walkami lub okupacją”. https://www.swissinfo.ch/eng/foreign-affairs/cf-crackdown-on-statute-s-for-ukrainians/89583935
Wnioski: viralowa grafik to mieszanka faktów i manipulacji
Post opiera się na prawdziwej informacji: Szwajcaria wprowadza nowe zasady przyznawania Statusu S i uznaje część regionów za bezpieczniejsze. Jednak sposób przedstawienia pomija kontekst, sugeruje masowe deportacje, wywołuje emocje oraz wyolbrzymia zakres zmian. Dlatego post klasyfikujemy jako dezinformację opartą na prawdziwych faktach, ale przedstawioną w sposób uproszczony i wprowadzający w błąd.