Na profilu facebookowym pojawił się wpis, w którym autor stwierdza:
“Niektórzy tak nas przekonywali, że żadna ukrainizacja nam nie grozi… Tymczasem coraz częściej słyszy się o protestach nauczycieli i rodziców, którzy (…) domagają się, by zmniejszyć liczbę tych uczniów, bo po prostu sobie z nimi nie radzą.”
Wskazany jest również przykład jednej szkoły, gdzie, według relacji: “w klasie dziecka mojej znajomej jest tylko dwóch Polaków, a cała reszta to Ukraińcy, okazuje się, że to nowy standard. Zastanawiam się czy te dzieci ukraińskie będą się polinizować, czy polskie ukrainizować”.
Analiza w pigułce
- W sieci pojawiły się informacje sugerujące, że obecność uczniów z Ukrainy w polskich szkołach może prowadzić do “ukrainizacji” w sensie dominacji językowej lub kulturowej.
- Analiza danych wskazuje jednak, że takie twierdzenia opierają się głównie na pojedynczych przypadkach i nie odzwierciedlają ogólnokrajowego stanu faktycznego.
Fakty i dane
Skala napływu uczniów z Ukrainy
Według raportu Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO) i IRC w całym systemie edukacji (przedszkola, szkoły, szkoły dla dorosłych) cudzoziemcy stanowią 5,3% wszystkich uczniów, co odpowiada ok. 353 tys. osób, z czego 295,5 tys. stanowią Ukraińcy. Ponadto, odsetek szkół, w których uczą się cudzoziemcy, wynosi 67%. Źródło: https://ceo.org.pl/uczniowie-cudzoziemcy-w-polskich-szkolach-w-roku-szkolnym-2024-2025-nowy-raport-ceo-i-irc/
Przykład: Szkoła Podstawowa nr 1 w Siedlcach
W mediach pojawiły się informacje, że w niektórych klasach tej szkoły “połowa uczniów to dzieci ukraińskie”. Źródło: https://tygodniksiedlecki.com/artykul/siedlce-rodzice-chca-n1627844 W rzeczywistości w placówce uczęszcza obecnie 65 uczniów z Ukrainy, co stanowi ok. 1/7 wszystkich uczniów szkoły. Źródło: https://tygodniksiedlecki.com/artykul/siedlce-rodzice-chca-n1627844
Powodem wysokiego odsetka uczniów z Ukrainy w niektórych klasach jest rejonizacja, czyli przydział uczniów do konkretnych szkół w zależności od miejsca zamieszkania. W przypadku Siedlec w obszarze działania “Jedynki” znajduje się dom dla uchodźców z Ukrainy, co tłumaczy lokalną koncentrację uczniów. Źródło: https://www.rdc.pl/aktualnosci/siedlce/szkola-podstawowa-nr-1-w-siedlcach-ukraincy-w-klasach-petycja-rady-rodzicow_LA6iA3O8Tq2O2IjZvLUD
Czy “ukrainizacja” w znaczeniu dominacji językowej/kulturowej jest potwierdzona?
Z danych wynika, że obecność uczniów z Ukrainy w polskich szkołach jest znacząca i stała — raport CEO/UNICEF wskazuje, iż polska szkoła stała się “wielokulturowa i taką pozostanie”. https://ceo.org.pl/wp-content/uploads/2024/10/Ukrainscy-uczniowie-w-polskiej-szkole_raport-CEO_UNICEF_PL.pdf Jednak opis reakcji, że “tylko dwóch Polaków w klasie” czy że “cała reszta to Ukraińcy” jako nowy standard, wymaga weryfikacji w szerszym kontekście. Dane wyraźnie pokazują, że choć w pojedynczych szkołach zdarzają się klasy, w których uczniowie z Ukrainy stanowią znaczną część składu, nie jest to zjawisko powszechne w polskich placówkach.
Integracja i zachowania uczniów
Doniesienia o konfliktach lub rzekomej agresji między uczniami opierają się głównie na pojedynczych przypadkach. Badania CEO/UNICEF podkreślają, że proces integracji trwa, a część szkół aktywnie wspiera uczniów z doświadczeniem migracji. https://ceo.org.pl/wp-content/uploads/2024/10/Ukrainscy-uczniowie-w-polskiej-szkole_raport-CEO_UNICEF_PL.pdf
Podsumowanie
Obecność uczniów z Ukrainy w polskich szkołach jest zauważalna i stała, przyczyniając się do większej różnorodności kulturowej w placówkach edukacyjnych. Choć bariera językowa może powodować trudności, dotyczą one głównie wybranych klas i wymagają systemowego wsparcia, a nie ograniczania przyjmowania nowych uczniów. Twierdzenia o powszechnej “ukrainizacji” polskich szkół, rozumianej jako dominacja językowa lub kulturowa, nie znajdują potwierdzenia w skali kraju. Przykłady przytaczane w mediach, takie jak w poście, dotyczą pojedynczych szkół i nie odzwierciedlają ogólnej sytuacji edukacyjnej w Polsce.
