У сетцы з’явіўся запіс, які намякае, што польскі ўрад ужо некалькі гадоў таму планаваў “украінізацыю Польшчы” і “падмену насельніцтва”. Аўтар паста прыводзіць сапраўдную цытату Яраслава Гавіна з 2019 года, аднак надае ёй цалкам іншы сэнс. Гэта прыклад маніпуляцыі, якая заключаецца ў вырыванні слоў з кантэксту з мэтай узбуджэння непрыязні да ўкраінцаў.
Аналіз у пярынцы
• Паст у сэрвісе X (раней Twitter) сцвярджае, што “украінізацыя Польшчы” была запланаваная ўрадамі як PO, так і PiS.
• Аўтар паста цытуе сапраўдныя словы Яраслава Гавіна з 2019 года: “Мы павінны пачаць прыцягваць у Польшчу будучыя эліты”, падаючы іх як доказ нібы існуючага плана “замяшчэння палякаў украінцамі”.
• У рэчаіснасці Гавін гаварыў пра адукацыйную і эканамічную палітыку — у тым ліку пра заахвочванне замежных студэнтаў, навукоўцаў і спецыялістаў да аселасці ў Польшчы.
• Тэрмін “украінізацыя” не сустракаецца ні ў адным урадавым дакуменце і носіць прапагандысцкі характар.
Што паказвае пост?
На платформе X быў апублікаваны запіс, які сцвярджае, што ўрад планаваў “украінізацыю” Польшчы. У пасты прыведзена частка выказвання Яраслава Гавіна з 2019 года:
“Мы павінны пачаць прыцягваць у Польшчу будучыя эліты.”
Аўтар твіта сцвярджае, што гэта нібы доказ існавання плана замяніць палякаў украінскімі грамадзянамі. У запісе выкарыстоўваюцца эмодзі, бела-чырвоныя колеры і нацыянальныя сімвалы, што мае выклікаць моцную эмацыйную рэакцыю.
Пра што насамрэч гаварыў Гавін?
У 2019 годзе Яраслаў Гавін, тагачасны віцэ-прэм’ер і міністр навукі, даў інтэрв’ю Dziennik Gazeta Prawna. У размове ён закранаў пытанні міграцыйнай і адукацыйнай палітыкі Польшчы. Ён падкрэсліваў, што краіна павінна прыцягваць замежных студэнтаў, навукоўцаў і спецыялістаў, асабліва з краін падобнага культурнага асяроддзя, такіх як Украіна ці Беларусь.
“Замест таго каб радавацца, што ў Польшчы сёння працуе больш за мільён украінцаў, якія выконваюць адносна простую працу, мы павінны пачаць змагацца за ўкраінскіх лекараў, айцішнікаў, навукоўцаў.”
Крыніца: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Gowin-Powinnismy-zaczac-sciagac-do-Polski-przyszle-elity-7732758.html
У кантэксце ўсёй ягонай заявы Гавін гаварыў пра развіццё эканомікі, заснаванай на ведах, і пра неабходнасць запаўнення кадравых дэфіцытаў, а не пра нейкую “падмену насельніцтва”.
Прапагандысцкае выкарыстанне тэрміну “украінізацыя”
Вызначэнне “украінізацыя” часта выкарыстоўваецца ў дэзінфармацыйных паведамленнях антыўкраінскага характару. Яно прызначана выклікаць страх і варожасць, намякаючы, што ўкраінцы “пераймаюць Польшчу”, а ўрад “планаваў замену насельніцтва”. У рэчаіснасці такія сцвярджэнні не маюць ніякага пацвярджэння ні ў фактах, ні ў дзяржаўных дакументах. Гэта тыповы змоўны наратыў, накіраваны на ўзмацненне грамадскіх напружанняў.
Маніпуляцыя эмоцыямі і сімволамі
Аўтар запісу выкарыстоўвае нацыянальныя сімвалы (сцяг, арол) і сігнальныя эмодзі, каб выклікаць абурэнне і пачуццё нацыянальнай пагрозы. Гэта часта выкарыстоўваная тэхніка ў дэзінфармацыі — замест фактаў з’яўляюцца эмоцыі і моцныя візуальныя падказкі.
Шырэйшы сацыяльны кантэкст
Паводле дакладу CBOS за 2025 год, 38% палякаў заяўляюць пра непрыязь да ўкраінцаў — гэта на 8 працэнтных пунктаў больш, чым годам раней.
Крыніца: https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_013_25.PDF
Як паказвае даклад “Антыўкраінская прапаганда: красавік–ліпень 2025”, падрыхтаваны Стowarzyszenie Demagog і Інстытутам Маніторынгу СМІ, рост непрыязі можа быць звязаны з узмацненнем дэзінфармацыйных кампаній у польскамоўным інтэрнэце.
Крыніцы:
https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/antyukrainska-propaganda-kwiecien-lipiec-2025-raport-demagoga-i-imm/
https://demagog.org.pl/wp-content/uploads/2025/08/Raport-Demagoga-i-IMM-Antyukrainska-propaganda-w-2025-roku-4.pdf
Выснова
Пост, які сцвярджае, што Яраслаў Гавін “абвяшчаў украінізацыю Польшчы”, з’яўляецца маніпуляцыяй.
Хоць цытата сапраўдная, яна была вырвана з кантэксту і выкарыстана ў ілжывы спосаб. Высказыванне Гавіна датычыла адукацыйнай і эканамічнай палітыкі, а не нейкага плана “замяшчэння насельніцтва”.
Такія паведамленні маюць мэтай выклікаць пачуццё пагрозы і настроіць грамадства супраць украінскіх грамадзян.
