У сацыяльных медыя, у тым ліку на профілі Марціна Сомлі, з’явіўся запіс, які намякаў, што заўзятараў “Легіі” Варшава не пусцілі на матч з “Шахцёрам” Данецк з-за сцяга з надпісам “Валынь. Памятаем”. Пост стаў папулярным, выклікаўшы шматлікія эмацыйныя рэакцыі і антыўкраінскія каментары. Аднак ні клуб “Легія” Варшава, ні клуб “Шахцёр” Данецк, ні УЕФА не пацвердзілі такога інцыдэнту.
Аналіз у кароткім выглядзе
• У запісе ў сацыяльных медыя сцвярджалася, што заўзятараў “Легіі” Варшава не пусцілі на матч з-за сцяга “Валынь Памятаем”. Няма ніякіх доказаў, што такое здарэнне мела месца. Няма пацвярджэння ад “Легіі”, паліцыі і УЕФА.
• Правілы УЕФА забараняюць уносіць плакаты і сцягі з палітычным або правакацыйным зместам — незалежна ад нацыянальнасці ці гістарычнага кантэксту.
• Клуб “Шахцёр” Данецк у афіцыйнай заяве згадаў толькі пра “непаразуменні” вакол матчу, не пацвярджаючы ніякай забароны або ўмяшання адносна польскіх заўзятараў.
Што адбылося ў сетцы?
На Facebook быў апублікаваны пост наступнага зместу:
“СКАНДАЛ!!! Матч Легія Варшава – Шахцёр Данецк. Заўзятараў не пусцілі на матч за сцяг Валынь Памятаем”.
Аўтар намякаў, што ўкраінскія прадстаўнікі “Шахцёра” нібыта заблакавалі ўнясенне сцяга на стадыён у Польшчы.
Пост атрымаў больш за 12 тысяч праглядаў, выклікаўшы шматлікія рэакцыі карыстальнікаў. У каментарыях з’явіліся эмацыйныя і антыўкраінскія выказванні, сярод якіх:
“Няхай гуляюць у Львове або Кіеве. Хто дазваляе, каб украінцы панасіліся ў Польшчы?”
Такія выказванні не заснаваныя на фактах і з’яўляюцца прыкладам эмацыйнай дэзінфармацыі, мэтай якой з’яўляецца выкліканне негатыўных эмоцый і антаганізму паміж палякамі і ўкраінцамі.
Што кажуць афіцыйныя крыніцы?
Клуб “Шахцёр” Данецк пасля матчу апублікаваў заяву, у якой адрэагаваў на “непаразуменні” вакол сустрэчы:
“Падчас нашага матчу Лігі канферэнцый у Кракаве з ‘Легіяй’ мы зноў адчулі вялікую падтрымку як украінскіх, так і польскіх заўзятараў. (…) Мы шкадуем пра пэўныя непаразуменні, якія з’явіліся ў сувязі з гэтым матчам”.
Крыніца: https://legia.net/news/oswiadczenie-szachtara-po-meczu-z-legia/101912?.com
У іншай заяве клуб падкрэсліў:
“Шахцёр шчыра дзякуе польскаму народу за гасціннасць, увагу і шматгадовую падтрымку (…). Мы паважаем нашу агульную гісторыю і ўшаноўваем памяць усіх, хто цярпеў у мінулым — як украінцаў, так і палякаў.”
Крыніца: https://www.sport.pl/pilka/7%2C64946%2C32352804%2Cszachtar-reaguje-ws-flagi-wolyn-ubolewamy.html?.com
Няма ніякіх афіцыйных паведамленняў “Легіі” Варшава, паліцыі або УЕФА, якія пацвярджалі б, што заўзятараў не пусцілі з-за сцяга.
Што кажуць правілы?
Згодна з рэгламентам УЕФА і правіламі, якія дзейнічаюць на стадыёнах, забараняецца ўносіць сімвалы і плакаты:
“палітычнага, правакацыйнага, расісцкага характару або такія, што могуць выклікаць агрэсію.”
Крыніца: https://editorial.uefa.com/resources/0297-1d60c4d32da7-cc9ed856c73d-1000/uecl_2025_stadium_rules_en.pdf
Падобныя палажэнні ўтрымліваюцца і ў рэгламенце клуба “Шахцёр” Данецк:
Заўзятарам забараняецца дэманстраваць сімвалы або плакаты з правакацыйным, фашысцкім або расісцкім зместам (п. 1.7).
Рэгламент таксама забараняе распаўсюджванне прапаганды, здольнай распальваць сацыяльную, нацыянальную або рэлігійную варожасць (п. 1.8), а таксама ажыццяўленне любых дзеянняў палітычнага характару (п. 1.9).
Крыніца: https://shakhtar.com/en/tickets/rules/
Такім чынам, можна меркаваць, што рашэнне аб недапушчэнні сцяга “Валынь Памятаем”, калі яно сапраўды мела месца, вынікала з рэгламентаў, якія дзейнічаюць падчас міжнародных матчаў, а не з ініцыятывы ўкраінскага боку.
Дэзінфармацыя і эмоцыі
Наратыў пра “забарону сцяга Валынь Памятаем” упісваецца ў больш шырокую схему антыўкраінскай дэзінфармацыі ў польскіх сацыяльных сетках. Яна выкарыстоўвае адчувальныя гістарычныя тэмы, каб выклікаць эмоцыі і паглыбляць падзелы.
Сцвярджэнне, што “ўкраінцы забараняюць памятаць пра Валынь”, з’яўляецца маніпуляцыяй. Правілы УЕФА забараняюць любыя палітычныя зместы на стадыёнах — незалежна ад нацыянальнасці каманд або заўзятараў.
Падсумаванне
• Няма пацверджанай інфармацыі, што заўзятараў “Легіі” Варшава не пусцілі на матч з “Шахцёрам” Данецк з-за сцяга “Валынь Памятаем”.
• Ні адно афіцыйнае крыніца — клуб, паліцыя або УЕФА — не пацвердзіла такога інцыдэнту.
• Рашэнні аб дапушчэнных сімвалах прымаюцца арганізатарамі матча ў адпаведнасці з рэгламентамі УЕФА, а не прадстаўнікамі каманды-госця.
Пост з’яўляецца прыкладам дэзінфармацыі, якая выкарыстоўвае тэму гістарычнай памяці для выклікання негатыўных эмоцый і антаганізавання палякаў і ўкраінцаў.
